ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ತುಳುನಾಡಿನ ದೀಪಾವಳಿ ಸಡಗರ :ದಾಕ್ಷಾಯಣಿ ಬರೆದ ದೀಪಾವಳಿ ಬರಹ

ಬರಹ: ದಾಕ್ಷಾಯಣಿ. ಪಿ. ವಿ ಮಂಗಳೂರು

ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನು ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ವನವಾಸ ಮುಗಿಸಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಮರಳಿದ ಆ ಅಪರೂಪದ ಸಂಭ್ರಮದ ನೆನಪಿನೊಂದಿಗೆ, ಇಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೂ ಯುನೆಸ್ಕೋದಿಂದಲೂ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿರುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯೇ ಈ ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬ ದೀಪಾವಳಿ.

​ಪರಂಪರೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲ; ಅದು ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಹರಿದುಬರುವ ಜೀವಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಧಾರೆ. ಕಲ್ಲು-ಮಣ್ಣಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿದರೆ, ದೀಪಾವಳಿಯಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳು ಆ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಜೀವ ತುಂಬಿ, ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಚಾರ-ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ.

​ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಬೆಳಕು, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಪಟಾಕಿಗಳ ಸಡಗರವಾದರೆ, ತುಳುನಾಡು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೊಗಡು, ಭಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮದೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ.

​ತುಳುನಾಡಿನ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆ ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದಂದು ಹಿಂದಿನ ಸಂಜೆಯೇ ಸ್ನಾನದ ಹಂಡೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಹೂವು ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ನೀರು ತುಂಬಿಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಮುಂಜಾನೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅಭ್ಯಂಗ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಸ್ನಾನದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ; ಶುದ್ಧತೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ತುಳುವರ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧದ ಪ್ರತೀಕವೂ ಹೌದು.

​ಎರಡನೆಯ ದಿನವಾದ ದೀಪಾವಳಿಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ (ಪಿತೃ ಪೂಜೆ). ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗಲಿದ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಆಹಾರ, ನೀರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯು ಹಿರಿಯರ ಮೇಲಿನ ಗೌರವ, ಕುಟುಂಬದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಜರ ಬಗೆಗಿನ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.

​ತುಳುನಾಡಿನ ದೀಪಾವಳಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ ಘಟ್ಟವೆಂದರೆ ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿ. ಈ ದಿನ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಸುಂದರವಾದ ರಂಗೋಲಿ ಬಿಟ್ಟು, ಹೂವು ಹಾಗೂ ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳ ತೋರಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಸುತ್ತಲೂ ಸಾಲು ಸಾಲು ಮಣ್ಣಿನ ದೀಪಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ನೈವೇದ್ಯವಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಮನೆದೈವಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ಕುಟುಂಬದ ಸುಖ-ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ​ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ದಾನಶೂರ ಬಲೀಂದ್ರನು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಭೂಮಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಹಾಲೆ ಮರದ ಕಂಬವನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಚೆಂಡು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, 'ಬಲಿಪೇಂದ್ರ ಬಲಿಪೇಂದ್ರ' ಎಂದು ಕೂಗಿ ಆತನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷಿಕರು ಗದ್ದೆ-ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳನ್ನಿಟ್ಟು, ಆಕಾಶದ ಕಡೆಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಬಲೀಂದ್ರನನ್ನು ಕೂಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕೃಷಿ ಪರಿಕರಗಳಿಗೂ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ​ಈ ದಿನದಂದು ಗೋ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ಪರಂಪರೆ. ದನ-ಕರುಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಕೊಂಬುಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿ, ಮೈಮೇಲೆ ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮ ಹಚ್ಚಿ, ಹೂವಿನ ಮಾಲೆ ಹಾಕಿ ಶೃಂಗರಿಸಿ, ಧೂಪ, ದೀಪ ಮತ್ತು ಆರತಿ ಬೆಳಗಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋವಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲು, ಬೆಲ್ಲ, ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿ ಹಾಗೂ ಗೋಗ್ರಾಸವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋವಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ಅದರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ​ತುಳುನಾಡಿನ ಆಚರಣೆಗಳು ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ದೈವಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ದೀಪಾವಳಿಯು ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಆರಂಭದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯೂ ಹೌದು.

​ಏನೇ ಆದರೂ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬದುಕಿನ ನಡುವೆಯೂ ತನ್ನ ಮಣ್ಣಿನ ಸೊಗಡು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ತುಳುನಾಡಿನ ದೀಪಾವಳಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅನನ್ಯ. ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಬೆಳಕಿನೆಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಈ ಹಬ್ಬ ಇಂದಿಗೂ ತನ್ನ ಮೂಲತನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಗತಿ. ಈ ದೀಪಾವಳಿಯು ಎಲ್ಲರ ಬಾಳಲ್ಲೂ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತರಲಿ.